Smeerkaas zonder lactose bestaat echt, en de keuze is groter dan je misschien denkt. Supermarkten hebben tegenwoordig meerdere lactosevrije smeerkaasopties in het schap, van roomkaas tot kruidensmeerkaas. Of je nu lactose-intolerant bent of gewoon minder lactose wilt binnenkrijgen: je hoeft de smeerkaas niet te laten staan.

Waarom bevat gewone smeerkaas lactose?

Smeerkaas wordt gemaakt van verse kaas of roomkaas, en die bevatten van nature melksuiker (lactose). Hoe verser een kaassoort, hoe meer lactose er nog in zit. Harde kazen zoals oude Goudse hebben door het rijpingsproces nauwelijks lactose meer over, maar smeerkaas is een verse kaassoort en staat daarmee aan de andere kant van het spectrum.

Voor mensen met lactose-intolerantie kan gewone smeerkaas voor buikpijn, een opgeblazen gevoel of andere klachten zorgen. Hoeveel je verdraagt, verschilt per persoon. Sommige mensen hebben al last van een kleine hoeveelheid; anderen kunnen kleine beetjes prima hebben. Smeerkaas op brood is een vaste gewoonte voor veel Nederlanders, dus als jij gevoelig bent, loont het om een lactosevrije variant te zoeken.

Smeerkaas lactosevrij: wat vind je in de supermarkt?

De meest bekende lactosevrije smeerkaas komt van Philadelphia Lactosevrij. Dit is een roomkaas die qua smaak en structuur vrijwel identiek is aan de gewone variant. Je vindt hem bij de meeste grote supermarkten in Nederland, zoals Albert Heijn, Jumbo en Plus. Hij is er in naturel en soms in andere smaken.

Naast Philadelphia zijn er huismerken die lactosevrije smeerkaas aanbieden. Albert Heijn heeft bijvoorbeeld een eigen lactosevrije roomkaas in het assortiment. De prijzen liggen doorgaans iets hoger dan bij gewone smeerkaas, maar het verschil is beperkt.

• Philadelphia Lactosevrij (naturel, soms ook andere smaken)
• AH Lactosevrije roomkaas (huismerk, basic en betaalbaar)
• Kruidensmeerkaas op lactosevrije basis (wisselend per supermarkt en seizoen)

Let op het label. Een product met het opschrift “lactosevrij” bevat minder dan 0,1 gram lactose per 100 gram. Dat is de grens die binnen de EU geldt. “Verminderd lactosegehalte” betekent minder maar niet volledig vrij, en dat kan bij gevoelige mensen alsnog klachten geven.

Plantaardig smeerkaasalternatief als je helemaal geen zuivel wilt

Als je ook geen zuivel wilt of kunt hebben (bijvoorbeeld bij een melkallergie of een plantaardig dieet), zijn er smeerkaasalternatieven op basis van cashewnoten, amandelen of kokos. Merken als Violife, Miyoko’s en diverse huismerken bij reformwinkels en grotere supermarkten verkopen deze. Ze zijn van nature lactosevrij omdat er geen melk in zit. Qua smaak en structuur wijken ze meer af van echte roomkaas dan de zuivelvariant van Philadelphia, maar ze zijn zeker bruikbaar als smeersel op brood.

Zelf lactosevrije smeerkaas maken

Je kunt ook zelf een simpele variant maken. Koop lactosevrije kwark of lactosevrij yoghurt, laat dat een nacht uitlekken in een kaasdoek of schone theedoek boven een kom, en je hebt een dikke, smeuïge smeerkaas. Voeg zout, kruiden of knoflook toe naar smaak. Dit kost weinig en je weet precies wat erin zit.

Waar je op moet letten bij de aankoop

Controleer altijd de ingrediëntenlijst, niet alleen de voorkant van de verpakking. Een product dat “zonder lactose” claimt op de voorkant, moet dit onderbouwen met de voedingswaardentabel. Kijk specifiek naar de suikerregel: lactose telt mee als suiker, dus een extreem laag suikergehalte (onder de 0,5 gram per 100 gram bij een roomkaas) is een goed teken.

Sommige smeerkazen zijn op smaak gebracht met ingrediënten die zelf ook lactose kunnen bevatten, zoals roompoeder of weipoeder. Bij een lactosevrij gelabeld product is daar al rekening mee gehouden, maar bij reguliere kruidensmeerkazen of dipaanbieding uit de koeling is dat niet altijd zo. Kijk dus ook bij die producten op de verpakking.

Kortom: lactosevrije smeerkaas is goed verkrijgbaar en smaakt nauwelijks anders dan de gewone variant. Philadelphia Lactosevrij is de makkelijkste keuze voor in de supermarkt, maar huismerken en plantaardige alternatieven zijn prima opties als je wilt variëren of besparen. Wie helemaal zeker wil zijn van wat er inzit, maakt het gewoon zelf van lactosevrije kwark.