Gewone patat is van nature glutenvrij: het zijn aardappels, gesneden en gebakken in olie. Aardappels bevatten geen gluten. Toch is patat niet altijd veilig als je glutenintolerant of coeliakie-patiënt bent. De bereiding maakt het verschil, en daar gaat het regelmatig mis.

Wanneer is patat glutenvrij?

Verse patat die alleen bestaat uit aardappel, zout en frituurvet is glutenvrij. Dat geldt voor zelfgemaakte friet én voor patat van de snackbar, mits er geen extra ingrediënten aan worden toegevoegd en de frietbak niet wordt gedeeld met producten die gluten bevatten. De aardappel zelf levert nooit het probleem, de omgeving en de toevoegingen wel.

Drie manieren waarop gluten in patat terechtkomen

Bij de snackbar of frituur zijn er een paar veelvoorkomende valkuilen:

• Gedeeld frituurvet: In veel snackbars bakt alles in dezelfde friteuse: frikandellen, bitterballen, kroketjes en patat. Die producten bevatten gluten en laten sporen achter in het vet. Dit heet kruisbesmetting, en zelfs kleine hoeveelheden kunnen bij coeliakie-patiënten klachten geven.
• Kruidenmix met gluten: Sommige frituren kruiden hun patat met een kant-en-klare kruidenmix. Zulke mengsels bevatten soms tarwe als vulmiddel of anti-klontermiddel. Specieskruiden of paprikapoeder kunnen hetzelfde probleem hebben.
• Voorgebakken patat met coating: Sommige diepvriesfriet heeft een licht beslag of zetmeelcoating voor extra knapperigheid. In dat beslag kan tarwezetmeel zitten. Kijk altijd op de verpakking of vraag ernaar bij de snackbar.

Is patat van de snackbar glutenvrij?

Dat hangt volledig af van de specifieke snackbar. De meeste snackbars bakken in een gedeelde friteuse, waardoor kruisbesmetting bijna zeker is. Als je coeliakie hebt of sterk glutensensitief bent, is dat een serieus risico. Iemand die alleen een voorkeur heeft voor glutenvrij eten en geen medische noodzaak, ervaart hier doorgaans geen problemen van.

Wil je zeker weten of een snackbar veilige patat serveert? Vraag expliciet of ze een aparte friteuse hebben voor patat, welke kruidenmix ze gebruiken en of de diepvriesfriet die ze inkopen glutenvrij gecertificeerd is. Niet elke medewerker weet dit direct, maar serieuze zaken kunnen je het antwoord geven.

Veilig pataten thuis

Zelf patat maken is de makkelijkste manier om zeker te zijn. Snij aardappels in reepjes, bak ze in schone olie die je niet deelt met producten met gluten, en gebruik zout of een kruidenmix die expliciet als glutenvrij staat gemarkeerd. De meeste supermarktdiepvriesfriet is van nature glutenvrij, maar controleer de ingrediëntenlijst op tarwezetmeel of een glutenwaarschuwing. Producten met een glutenvrijcertificering (het internationale doorgestreepte aartje) zijn het meest betrouwbaar.

Patat is kortom van zichzelf glutenvrij, maar in de praktijk bij snackbars vaak niet. Voor wie echt geen gluten kan verdragen, is zelfgemaakte friet de veiligste keuze. Eet je buiten de deur, dan is het even navragen waard voordat je bestelt.