Traditionele udon noodles zijn niet glutenvrij. Ze worden gemaakt van tarwebloem, en bevatten daardoor van nature gluten. Voor mensen met coeliakie of een glutenintolerantie zijn gewone udon noodles dus geen optie. Er bestaan wel glutenvrije varianten, maar die zijn duidelijk anders van samenstelling en niet altijd makkelijk te vinden.

Dit artikel gaat specifiek over de vraag of udon noodles glutenvrij zijn, welke alternatieven er bestaan en waar je op moet letten bij het kopen.

Waarom klassieke udon noodles gluten bevatten

Udon is van oorsprong een Japanse noedel, gemaakt van drie ingrediënten: tarwebloem, water en zout. Tarwebloem bevat gluten, het eiwit dat verantwoordelijk is voor de elastische structuur van de noedel. Dat is ook precies waarom udon zo’n typische dikke, gladde en taaie textuur heeft. Haal je de tarwe weg, dan moet je andere bindmiddelen gebruiken, en de textuur verandert mee.

Een product als Hakubaku Organic udon noodles, dat je bij Albert Heijn kunt vinden, is biologisch en vegan, maar bevat nog steeds tarwe. Het is dus niet geschikt voor mensen die gluten vermijden.

Glutenvrije udon noodles: bestaat het?

Ja, er zijn glutenvrije udon-achtige noodles op de markt. Ze worden dan gemaakt van vervangende ingrediënten, zoals rijstmeel, maïsmeel of een combinatie van tapiocazetmeel en aardappelzetmeel. De smaak en textuur komen in de buurt van echte udon, maar zijn niet identiek. Glutenvrije varianten zijn iets minder taai en kunnen bij het koken sneller zacht worden.

Let bij het kopen goed op de verpakking. Sommige producten worden gepresenteerd als “rijst udon” of “glutenvrije udon” en zijn specifiek bedoeld als vervanger. Controleer altijd het ingrediëntenlijstje en zoek naar een glutenvrij-keurmerk, want kruiscontaminatie (gluten via de productieomgeving) is ook een risico bij noedelproducten.

Waar vind je glutenvrije udon noodles?

Reguliere supermarkten zoals Albert Heijn verkopen doorgaans de tarweversie van udon noodles. Voor glutenvrije alternatieven zijn de volgende plekken beter geschikt:

• Reformwinkels en natuurvoedingswinkels, zoals Ekoplaza of De Tuinen, hebben regelmatig glutenvrije noedelproducten op voorraad.
• Aziatische supermarkten verkopen soms rijst-udon of konjac-noodles, die van nature glutenvrij zijn.
• Online winkels zoals die van gespecialiseerde glutenvrije merken bieden meer keuze dan een gemiddelde supermarkt.

Konjac-noodles (ook wel shirataki-noodles) zijn een interessant alternatief. Ze bevatten vrijwel geen calorieën of koolhydraten, zijn van nature glutenvrij en hebben een vergelijkbare gelatineuze textuur. Ze smaken neutraal en nemen de smaak van de bouillon of saus goed op, net zoals udon dat doet.

Sojasaus: een verborgen glutenbron in udanrecepten

Als je glutenvrije udon noodles gebruikt, pas dan ook op met de sauzen en bouillon in je recept. Gewone sojasaus bevat tarwe en is daardoor niet glutenvrij. Gebruik in plaats daarvan tamari (een Japanse sojasaus zonder tarwe, maar controleer altijd het etiket) of een specifiek als glutenvrij gelabelde sojasaus. Dit geldt ook voor veel kant-en-klare Japanse bouillons en miso-producten.

Wat eet je als je udon mist?

Als je gewone udon echt mist maar gluten moet vermijden, zijn dit de meest gebruikte alternatieven die vergelijkbaar zijn in gebruik:

• Rijst-udon: dikke rijstnoedels die qua vorm het meest op udon lijken.
• Konjac/shirataki-noodles: glutenvrij, laag in calorieën, geschikt voor soepen.
• Rijstnoedels (breed): iets platter, maar werken goed in roerbakgerechten en soepen.
• Soba-noodles van 100% boekweit: boekweit is van nature glutenvrij, maar veel sobamerken mengen het met tarwe. Controleer altijd of het 100% boekweit is.

Klassieke udon noodles zijn simpelweg niet glutenvrij vanwege het tarwebloem. Wil je het gevoel van udon zonder de gluten, dan zijn rijst-udon of konjac-noodles de meest praktische keuze. Kijk altijd naar het etiket, ook bij producten die er glutenvrij uitzien, en vergeet de sojasaus in je recept niet te vervangen.