Een glutenvrije traktatie hoeft echt niet ingewikkeld te zijn. Of je nu een kind met coeliakie hebt, een klasgenootje wil meenemen of zelf glutenvrij eet: er zijn volop lekkere, veilige opties die geen enkel kind zou weigeren. De sleutel zit in weten wat je mag gebruiken en wat niet, en slim kiezen uit producten die van nature glutenvrij zijn.

Wat maakt een traktatie glutenvrij?

Gluten zitten in tarwe, rogge, gerst en spelt. Alles wat van die granen gemaakt is, zoals gewone koekjes, cake, crackers of wafelrolletjes, valt af. Maar er zijn genoeg ingrediënten die van nature geen gluten bevatten: fruit, rijst, maïs, aardappel, noten en chocolade (puur, zonder toevoegingen) zijn goede voorbeelden.

Let wel: “van nature glutenvrij” is niet hetzelfde als “veilig voor iemand met coeliakie”. Kruisbesmetting kan optreden als producten in dezelfde fabriek gemaakt worden als glutenhoudende producten. Kijk bij coeliakie altijd naar het glutenvrij-logo (de doorgekruiste aar) op de verpakking. Dit logo geeft aan dat het product getest is en minder dan 20 ppm gluten bevat, wat de wettelijke grens is voor de term glutenvrij.

Glutenvrije traktaties die altijd werken

De makkelijkste glutenvrije traktatie is fruit. Een zakje druiven, een mandarijntje of een schaaltje aardbeien is snel klaar, feestelijk te presenteren met een vrolijk kaartje en vrijwel altijd veilig. Niet spannend? Voeg dan een kleine bakje chocoladedip toe van gecertificeerde pure chocolade.

Rijstwafels zijn een andere klassieker. Ze zijn licht, goedkoop en er zijn veel smaken. Je kunt ze inpakken in cellofaan met een lint, eventueel samen met een klein zakje rozijnen of een stukje chocolade. Voor een feestelijker effect: doop de rijstwafel half in gesmolten gecertificeerde chocolade en laat hem uitharden op bakpapier.

Popcorn is ook van nature glutenvrij, mits puur of met een duidelijk glutenvrij label. Een zakje zelfgemaakte popcorn met een beetje suiker of zout is lekker en origineel als traktatie. Draai een zakje dicht met een lint en het is meteen feestelijk.

Glutenvrije koekjes en cupcakes zijn ook goed te maken of te kopen. Grote supermarkten en natuurvoedingswinkels verkopen steeds meer glutenvrije kant-en-klare bakproducten met het doorgekruiste aarsymbool. Zelfmaken met rijstemeel, amandelbloemof maïsmeel is ook een optie. Een simpele amandelkoek van gemalen amandelen, ei en suiker bevat van nature geen gluten en smaakt uitstekend.

Traktaties voor op school: waar je op moet letten

Op school wil je het simpel houden. Verpakte producten met een glutenvrij-logo zijn het veiligst, omdat er dan geen twijfel bestaat over de samenstelling. Zelfgemaakt is ook fijn, maar geef dan duidelijk mee wat erin zit, zodat ouders en leerkrachten kunnen controleren of het veilig is voor een kind met coeliakie of een tarweallergie.

Informeer van tevoren bij de leerkracht of er kinderen in de klas zijn met coeliakie of een tarweallergie. Dat bepaalt hoe streng je moet zijn met de kruisbesmettingsregels. Bij coeliakie gelden strengere eisen dan bij een gewone glutenintolerantie.

Handige opties voor op school zijn individueel verpakt fruit, zakjes popcorn met glutenvrij-label, rijstwafels in cellofaan, of kleine zakjes glutenvrije snoepjes. Bekende snoepmerken publiceren vaak een allergielijst op hun website waarop je kunt zien welke producten glutenvrij zijn.

Zelf een glutenvrije traktatie bakken

Bak je liever zelf? Dan zijn dit betrouwbare basisrecepten die goed werken als traktatie:

• Amandelkoekjes: 200 g gemalen amandelen, 100 g suiker, 1 ei en eventueel wat vanille. Mengen, balletjes draaien, platdrukken en 12 minuten bakken op 175 graden. Geen meel nodig.
• Chocoladebrownie van kikkererwten: Klinkt vreemd, smaakt verrassend goed. Kikkererwten zijn van nature glutenvrij en geven een vochtige structuur. Combineer met cacao, ei, suiker en bakpoeder (let op: koop glutenvrij bakpoeder).
• Rijstcrispieballen: Gesmolten marshmallows (check het label) mengen met gecertificeerde rijstcrispies, vormpjes maken en laten uitharden. Feestelijk en makkelijk met kinderen te maken.

Gebruik bij zelf bakken altijd aparte keukengerei als je in een keuken werkt waar ook gewoon brood of cake wordt gemaakt. Een houten lepel of een slecht uitgespoeld bakblik kan al genoeg kruisbesmetting veroorzaken voor iemand met coeliakie.

Kant-en-klaar kopen of zelf maken?

Kant-en-klaar kopen is sneller en zekerder bij strenge coeliakie, omdat gecertificeerde producten getest zijn. Zelf maken is leuker, gezelliger en vaak goedkoper, maar vereist meer aandacht voor ingrediënten en keukenhygiëne. Voor een kind zonder strenge coeliakie, maar dat gewoon liever glutenvrij eet, is zelf bakken prima. Voor een kind met vastgestelde coeliakie is extra voorzichtigheid op zijn plaats.

Met een beetje voorbereiding is een glutenvrije traktatie net zo feestelijk en lekker als elk ander traktatiemoment. Kies producten met het glutenvrij-logo als je twijfelt, ga voor van nature glutenvrije opties zoals fruit of popcorn als je snel iets nodig hebt, en betrek het jarige kind gerust bij het kiezen. Zo voelt niemand zich buitengesloten.